Viðauki við stjórnunar- og verndaráætlun: Austurafrétt Bárðdæla
Unnið er að gerð viðauka fyrir Austurafrétt Bárðdæla. Það sem um ræðir er svæði sem bættust við Vatnajökulsþjóðgarð 2021, nefnt Austurafrétt Bárðdæla og er hluti þjóðlendu innan Þingeyjarsveitar austan Skjálfandafljóts.
Auglýsingar- og kynningarferli
Stjórnunar‐ og verndaráætlun fyrir Vatnajökulsþjóðgarð er sett fram í samræmi við ákvæði laga um Vatnajökulsþjóðgarð nr. 60/2007 og reglugerð um Vatnajökulsþjóðgarð nr. 300/2020. Við stækkun þjóðgarðs er heimilt að gera viðauka við stjórnunar og verndaráætlun, sbr. 12. gr. laga um Vatnajökulsþjóðgarð sem segir: „Við stækkun þjóðgarðsins er heimilt að gera viðauka við stjórnunar- og verndaráætlun með lýsingu á mörkum og náttúru og ákvæðum um stjórnun og vernd hins nýja svæðis, án þess að öll áætlunin sé tekin til endurskoðunar. Um málsmeðferð fer samkvæmt ákvæðum 4.–6. mgr. Sameina skal viðaukann við stjórnunar- og verndaráætlun við næstu endurskoðun hennar.“
Tillaga að breytingu á stjórnunar- og verndaráætlun Vatnajökulsþjóðgarðs varðandi Austurafrétt Bárðdæla var samþykkt til kynningar á fundi svæðisráðs norðursvæðis þann 2.3.2026 og á fundi svæðisstjórnar Vatnajökulsþjóðgarðs þann 22.4.2026.
Tillagan er nú send Náttúrufræðistofnun sem lögbundnum umsagnaraðila, tilgreindum hagsmunaaðilum, auglýst opinberlega og birt á vefsíðu Náttúruverndarstofnunar með athugasemdafresti til og með 18.6.2025.
Nánari upplýsingar er að fá hjá starfandi þjóðgarðsverði á norðursvæði, Stefaníu Eir Vignisdóttur netfang: [email protected] eða verkefnastjóra, Helgu Árnadóttur netfang: [email protected].
Opinn kynningarfundur um áætlunina verður haldinn fimmtudaginn 21.maí, kl 17.00, að Kiðagili í Bárðardal.
Athugasemdum skal skilað með tölvupósti til Náttúruverndarstofnunar ([email protected]) eða bréfleiðis með utanáskriftinni: Náttúruverndarstofnun, Austurvegi 4, 860 Hvolsvöllur.
Skilafrestur athugasemda er til og með 18. júní 2026.
Gagnaöflun og samtal
Við mótun ákvæða fyrir stjórnunar- og verndaráætlun var farið í gagnaöflum og samtal við fagstofnanir, íbúa og aðra hagsmunaaðila, um samspil á verndun og nýtingu þeirra gæða sem svæðið hefur upp á að bjóða.
Liður í þeirri vinnu var íbúafundur sem haldinn var í félagsheimilinu Kiðagili í Bárðardal þann 31. mars 2022. Um 50 manns mættu á fundinn en kynningu fundarins má nálgast hér.
Vinnslutillaga að viðauka var send hagsmunaðilum í tölvupósti þann 27. júní 2025, til umsagnar, með umsagnarfresti til og með 11. ágúst 2025. Ein umsögn barst, frá Náttúrustofu Norðausturlands. Í umsögn komu m.a. fram ábendingar um að fjalla þyrfti meira um dýralíf á svæðinu, að skoða þyrfti svæðið betur m.t.t til varplanda og fellisvæða heiðagæsar og eins að gera þyrfti betur grein fyrir hefðbundinni landnýtingu, annarri en sauðfjárbeit. Brugðist var við öllum ábendingum. Umsagnir og viðbrögð við vinnslutillögu má nálgast hér fyrir neðan.
Vinnuferli við mótun viðaukans
Upphaflega var lagt til að vinna samhliða stjórnunar- og verndaráætlun fyrir annars vegar Austurafrétt Bárðdæla og hins vegar Herðubreið því bæði svæðin eru á rekstrarsvæði norður hálendis. Því nær verkefnislýsing yfir bæði svæðin. Þegar vinna hófst við gagnaöflun og samtöl kom í ljóst að betur lá við að vinna viðaukana fyrir hvort svæði fyrir sig. Ekki þótti þörf á að uppfæra verkefnislýsingu enda kemur þar eingöngu fram lýsing á verkefni sem enn á við á báðum svæðum.
Svæði afmarkað með gulum línum: Svæði sem bættust við Vatnajökulsþjóðgarð 2019 (Herðubreið, Herðubreiðarlindir og hluti Ódáðahrauns). Svæði afmarkað með fjólubláum línum: Svæði sem bættist við Vatnajökulsþjóðgarð 2021 (Austurafrétt Bárðdæla, hluti þjóðlendu innan Þingeyjarsveitar austan Skjálfandafljóts).