Atvinnustarfsemi
Margir einstakir og fjölsóttir áfangastaðir ferðamanna eru innan marka þjóðgarðsins. Við stjórnun þessara áfangastaða leggur Vatnajökulsþjóðgarður ríka áherslu á jákvæða þjónustuupplifun gesta og að sjálfbærni sé leiðarljós í samningum og samskiptum við öll þau fyrirtæki sem skipuleggja ferðir eða bjóða annars konar þjónustu á viðkomandi svæðum.
Í þágu þessa markmiðs gerir Vatnajökulsþjóðgarður samninga við fyrirtæki sem óska eftir að veita viðskiptavinum sínum þjónustu innan þjóðgarðsins, einkum á fjölsóttum áfangastöðum. Um er að ræða samninga um atvinnutengda starfsemi, sem gerðir eru á grundvelli atvinnustefnu þjóðgarðsins og 15. gr.a í lögum þjóðgarðsins.
Í samningum um atvinnutengda starfsemi koma fram skilyrði sem tryggja eigi sjálfbærni og náttúruvernd, samhliða gæðum í upplifun. Einnig er fjallað um öryggi gesta en samkvæmt lögum um Ferðamálastofu nr. 96/2018 ber hverjum þeim sem hyggst framkvæma skipulagðar ferðir á íslensku yfirráðasvæði að hafa öryggisáætlanir fyrir sínar ferðir. Sjá nánar á vefsíðu Ferðamálastofu.
Á áfangastöðum sem kalla á stýringu er alla jafna farin sú leið að auglýsa eftir umsóknum frá fyrirtækjum sem hafa hug á því að bjóða þar upp á þjónustu. Í þessum auglýsingum kemur fram hvort takmarkanir eru settar varðandi umfang eða fjölda rekstraraðila sem sinna sambærilegri starfsemi innan þjóðgarðsins eða einstakra svæða hans.
Atvinnustefna
Frá því þjóðgarðurinn var stofnaður, árið 2007, hefur þurft að bregðast við vaxandi fjölda erinda frá aðilum sem vilja stunda atvinnustarfsemi með aðstöðu eða aðbúnað innan þjóðgarðsins. Í því ljósi voru skilyrði um samninga um atvinnutengda starfsemi sett í lög þjóðgarðsins árið 2016 og atvinnustefna staðfest 2019.
Gildandi samningar um atvinnustarfsemi
Vatnajökulsþjóðgarður gerir samninga við fyrirtæki sem óska eftir að veita viðskiptavinum sínum þjónustu innan þjóðgarðsins, einkum á fjölsóttum áfangastöðum. Á síðunni má nálgast yfirlit yfir fyrirtæki með gildandi samninga, samningstíma og fleira.
Fagráð
Náttúruverndarstofnun hefur skipað fagráð íshellaferða og jöklaganga í samræmi við 10. gr. samninga um atvinnutengda starfsemi í Vatnajökulsþjóðgarði. Samningarnir ná til íshellaferða og jöklaganga á suðursvæði Vatnajökulsþjóðgarðs.
Fagráð er skipað fulltrúum frá Ferðamálafélagi Austur-Skaftafellssýslu (FASK), Samtökum Ferðaþjónustunnar (SAF) og Félagi fjallaleiðsögumanna (AIMG). Þeir einstaklingar sem SAF tilnefnir skulu vera úr hópi samningshafa á viðkomandi svæði. Skulu þessir aðilar tilnefna þrjá fulltrúa hver í fagráð, tveir aðalmenn og einn varamann. Formaður fagráðsins skal tilnefndur af FASK. Formaður fagráðsins á einnig sæti í matshópum og er jafnframt verkefnisstjóri fagráðs, annast upplýsingagjöf á vefmiðli þess og annast samskipti við matshópa hvers svæðis.
Fagráð hefur m.a. umsjón með framkvæmd daglegs stöðumats matshópa á þeim stöðum þar sem rekstraraðilar sem hafa gildan samning við Náttúruverndarstofnun hyggjast fara með viðskiptavini/gesti sína í íshella eða aðrar ísmyndanir sem eru yfirhangandi (ísveggir, svelgir o.þ.h).
Fagráð skal eingöngu fjalla um aðgengismál frá sjónarhóli öryggis en einnig með hliðsjón af náttúruverndarsjónarmiðum.
Ef aðstæður hafa verið metnar ótryggar og talin þörf á aðgengisvinnu skal fjallað um það í fagráði. Ef slíkt er talið ákjósanlegt, skal afla leyfis Náttúruverndarstofnunar.
Hver og einn samningshafi ber ábyrgð á að upplýsa fagráð og matshóp viðkomandi svæðis um staðsetningar þar sem þeir vilja fara með gesti sína í íshella eða ísmyndanir áður en ferð er farin þannig að daglegt stöðumat geti farið fram.
Eftir sem áður ber hver samningshafi fulla og óskoraða ábyrgð á öryggi sinna gesta og ber að leggja eigið mat á öryggi hverju sinni.
Nánar um hlutverk og umsjón fagráðs er fjallað í 10. gr. samninganna.
Fagráð er þannig skipað:
Stephan Mantler
Formaður og verkefnastjóri, tilnefndur af FASK
Laurent Phillip Joseph Jegu
Tilnefndur af FASK
Ísleifur Sigurjónsson
Tilnefndur af SAF
Jón Yngvi Gylfason
Tilnefndur af SAF
Garðar Hrafn Sigurjónsson
Tilnefndur af AIMG
Íris Ragnarsdóttir Pedersen
Tilnefnd af AIMG
Varamenn eru þannig skipaðir:
Victoria Segovia, tilnefnd af FASK, Francesco Li Vigni, tilnefndur af SAF og Bjartur Týr Ólafsson, tilnefndur af AIMG
Hagnýtar upplýsingar
Hér má nálgast öll gögn sem tengjast samningum, verklagi og fleira er varðar atvinnustarfsemi innan Vatnajökulsþjóðgarðs
Umsókn um atvinnutengda starfsemi í Vatnajökulsþjóðgarði
Atvinnutengd starfsemi í Vatnajökulsþjóðgarði er skilgreind í reglugerði nr .300/2020 sem þjónusta sem aðrir en þjóðgarðurinn sjálfur bjóða gegn þóknun innan marka þjóðgarðsins. Hefðbundin landnýting innan þjóðgarðs og starfsemi henni tengd telst ekki atvinnutengd starfsemi.
Fyrirspurnir um atvinnutengda starfsemi má senda á [email protected]