Jökulsárgljúfur
Jökulsá á Fjöllum á upptök í Vatnajökli og rennur til sjávar í Öxarfjörð. Við hálendisbrúnina lækkar landið og áin steypist í stórum fossum niður í gljúfrin sem eru við hana kennd.
Jökulsárgljúfur eru ein stærstu og hrikalegustu árgljúfur á Íslandi, um 25 km löng, ½ km á breidd og dýptin víða um eða yfir 100 m.
Jökulsárgljúfur og umhverfi þeirra hafa heillað margan ferðalanginn. Fossasamtæða Jökulsár á Fjöllum með Selfoss, Dettifoss, Hafragilsfoss og Réttarfoss á sér fáa líka á jörðinni. Stórkostlegt umhverfi Jökulsárgljúfra er mótað af vatni, eldum og ís. Gífurleg hamfarahlaup eru talin hafa myndað og mótað gljúfur, gil, klappir og byrgi. Frægust þeirra er Ásbyrgi. Hljóðaklettar eru innviðir fornra eldstöðva sem Jökulsá hefur sópað öllu lausa gosefninu í burtu en litlu norðar standa Rauðhólar, hinir upprunalegu gjallgígar.
Í Hólmatungum fara saman miklar andstæður, ótal lækir og lindir renna þar út í beljandi, aurugt stórfljótið. Í skjóli hamra og kletta þrífst fjölbreytt samspil gróðurs og dýralífs.
Þjóðgarðurinn í Jökulsárgljúfrum var stofnaður árið 1973 . Hann er í Kelduneshreppi, Norður-Þingeyjarsýslu og nær með Jökulsá að vestan, frá Dettifossi norður að þjóðvegi 85, um 30 km vegalengd og flatarmál hans er um 120 km2. Þjóðgarðurinn er nú hluti Vatnajökulsþjóðgarðsins. Gestastofa þjóðgarðsins, Gljúfrastofa, er í mynni Ásbyrgis. Þar er hægt að nálgast allar upplýsingar um þjóðgarðinn og nágrenni hans. Í Gljúfrastofu er sýning um náttúru og sögu Jökulsárgljúfra. Gljúfrastofa er opin frá 1. maí til 30. september. Utan þess tíma er opið eftir samkomulagi. Yfir sumartímann er boðið upp á margvíslega dagskrá.
Sett hefur verið upp vefsjá fyrir þjóðgarðinn í Jökulsárgljúfrum. Í vefsjánni má sjá ýmsar gagnlegar upplýsingar um þjóðgarðinn, t.d. lýsingu á gönguleiðum, helstu náttúruminjar og fleira áhugavert fyrir gesti þjóðgarðsins. Vefsjánna má nálgast hér.